Ik merk dat hij op me rekent

Toen ik me aanmeldde als vrijwillig mentor wist ik dat ik iemand zou ondersteunen bij beslissingen over zorg en welzijn. Maar hoe zo’n relatie zich ontwikkelt, dat kun je vooraf eigenlijk niet bedenken.

Ruim een jaar geleden werd ik gekoppeld aan een cliënt van 47 jaar met een verstandelijke beperking. Hij woont begeleid en heeft nauwelijks familie om zich heen. Alleen zijn moeder leeft nog, maar zij is inmiddels op hoge leeftijd en kan steeds minder betekenen in de praktische zaken die op zijn pad komen.

Toen we elkaar voor het eerst ontmoetten, was het contact vriendelijk maar ook wat aftastend. Dat is niet vreemd. Voor iemand die jou nog niet kent, ben je in eerste instantie gewoon een onbekende die ineens vragen komt stellen en zich bemoeit met zaken die belangrijk zijn.

Vertrouwen ontstaat niet in één gesprek.

Dat groeit langzaam.

In het begin spraken we vooral over dagelijkse dingen. Hoe het met hem ging, wat hij leuk vond om te doen en waar hij tegenaan liep. Vaak gingen we een stukje wandelen. Soms dronken we samen een kop koffie. Niets ingewikkelds. Juist die gewone momenten maakten dat we elkaar beter leerden kennen.

Gaandeweg veranderde er iets.

Waar ik eerst vooral vragen stelde, begon hij steeds vaker zelf het gesprek aan te gaan. Hij vertelde uit zichzelf wat hem bezighield. Hij vroeg mijn mening. Hij wilde weten hoe ik ergens tegenaan keek.

Tegenwoordig merk ik dat hij echt op me rekent.

Als er iets speelt rondom zijn begeleiding, zijn gezondheid of andere belangrijke zaken, komt hij daar zelf mee. Soms belt hij. Soms bewaart hij zijn vragen tot ons volgende bezoek. Dat zijn kleine dingen, maar voor mij laten ze zien dat er vertrouwen is ontstaan.

Dat vertrouwen is misschien wel het belangrijkste onderdeel van mentorschap.

Mensen denken soms dat een mentor vooral beslissingen neemt. In werkelijkheid gaat het veel vaker over samen kijken wat iemand zelf wil, wat de mogelijkheden zijn en welke keuze het beste past bij die persoon.

Mijn cliënt leeft in een wereld die soms ingewikkeld kan zijn. Regelingen, instanties, zorgaanbieders, formulieren, gesprekken met professionals; het zijn dingen waar veel mensen al moeite mee hebben. Voor hem is dat vaak nog lastiger.

Juist dan is het waardevol dat er iemand naast hem staat.

Niet om alles over te nemen, maar om mee te denken. Om dingen uit te leggen. Om te helpen de juiste vragen te stellen. En soms ook om op te komen voor zijn belangen wanneer dat nodig is.

Wat mij persoonlijk raakt, is dat hij zo’n klein netwerk heeft. Buiten zijn hoogbejaarde moeder zijn er weinig mensen die structureel betrokken zijn bij zijn leven. Dat maakt de rol van mentor extra betekenisvol.

Ik vind het bijzonder dat ik voor iemand iets kan betekenen die verder bijna niemand heeft om op terug te vallen.

Dat zit niet alleen in de grote beslissingen. Soms zit het juist in de kleine dingen. Een wandeling. Een gesprek. Het gevoel dat er iemand is die naar je luistert en die je serieus neemt.

Mentorschap vraagt tijd en betrokkenheid, maar het levert ook veel op.

Ik zie hoe iemand groeit in zelfvertrouwen. Hoe hij steeds beter durft uit te spreken wat hij wil. Hoe hij weet dat er iemand is die naast hem staat wanneer hij ergens niet uitkomt.

Dat geeft mij veel voldoening.

Natuurlijk ben ik mentor omdat ik iets voor een ander wil betekenen. Maar als ik eerlijk ben, krijg ik er zelf ook veel voor terug. Het vertrouwen dat ontstaat, de gesprekken die we voeren en de kleine stappen die iemand zet; dat zijn momenten die waardevol zijn.

Na een jaar merk ik dat we een band hebben opgebouwd die verder gaat dan alleen de formele rol van mentor en cliënt.

En misschien is dat wel de kern van mentorschap.

Niet vóór iemand lopen. Niet achter iemand lopen.

Maar naast iemand blijven lopen, juist wanneer de wereld soms ingewikkeld voelt.